Áp dụng canh tác hữu cơ trên cây thuốc lá: hướng đi giúp ổn định đất, nâng chất lượng lá và giảm phụ thuộc đầu vào hóa học
Canh tác hữu cơ trên cây thuốc lá là phương thức sản xuất đặt trọng tâm vào sức khỏe đất, cân bằng dinh dưỡng, hệ vi sinh vật vùng rễ và khả năng chống chịu tự nhiên của cây, thay cho mô hình phụ thuộc chủ yếu vào phân bón vô cơ và thuốc bảo vệ thực vật tổng hợp. Với các chính sách hỗ trợ và ủng hộ phát triển theo hướng hữu cơ của Nhà nước hiện hành, canh tác hữu cơ là lựa chọn hàng đầu cho việc đảm bảo chất lượng, năng suất ổn định, đồng thời tăng cường sức khỏe hệ sinh thái nông nghiệp, thúc đẩy đa dạng sinh học và các chu trình sinh học tự nhiên.
Đối với cây thuốc lá, áp dụng canh tác hữu cơ không chỉ là thay phân hóa học bằng phân chuồng hay phân hữu cơ vi sinh, mà là thay đổi cả hệ thống canh tác. Nền tảng của mô hình này gồm: bổ sung hữu cơ hoai mục hoặc compost, tăng sử dụng phân vi sinh và chế phẩm sinh học, quản lý dinh dưỡng theo nhu cầu từng giai đoạn, luân canh để giảm áp lực sâu bệnh, hạn chế tồn dư hóa chất trong đất, và duy trì độ phì lâu dài cho vùng nguyên liệu. Trong định hướng phát triển vùng trồng, ngành thuốc lá trong nước cũng nhấn mạnh các giải pháp như cải tiến quy trình canh tác, bón phân cân đối, kiểm soát thu hoạch đúng độ chín và nâng chất lượng nguyên liệu. Đây là hướng đi mà Công ty Công nghệ xanh Thành Châu cũng luôn hướng tới trong thời gian qua.
Điểm nổi trội đầu tiên của canh tác hữu cơ là cải thiện rõ hơn chất lượng đất so với canh tác vô cơ truyền thống. Mô hình vô cơ thường cho phản ứng nhanh về sinh trưởng, nhưng khi lạm dụng hoặc mất cân đối có thể làm đất chua hơn, giảm hoạt tính sinh học và gây thất thoát dinh dưỡng ra môi trường. FAO lưu ý đất chua dưới ngưỡng pH thích hợp sẽ đi kèm các bất lợi về độc tính và thiếu hụt dinh dưỡng; đồng thời FAO cũng nhấn mạnh tác động bất lợi của phân bón chủ yếu đến từ việc sử dụng quá mức và kém hiệu quả. Trong khi đó, các nghiên cứu gần đây trên cây thuốc lá cho thấy phân hữu cơ, phân vi sinh và các biện pháp cải tạo hữu cơ giúp tăng carbon hữu cơ, cải thiện cấu trúc đất và làm giàu quần thể vi sinh vật có lợi trong vùng rễ. Đặc biệt với việc cây thuốc lá là cây cần phải phát triển bộ thân, lá, nên việc sử dụng các loại vi sinh vật chuyển hoá, ổn định đạm trong đất sẽ giúp cây dễ hấp thụ dưỡng chất hơn.
Điểm nổi trội thứ hai là canh tác hữu cơ giúp bộ rễ và sức sinh trưởng của cây ổn định hơn trong điều kiện canh tác kéo dài. Cây thuốc lá là cây khá nhạy cảm với trở ngại luân canh và độc tố tích lũy trong đất khi trồng liên tục. Tổng quan nghiên cứu cho thấy canh tác liên tục trên đất thuốc lá làm suy giảm vi sinh vật có lợi, ảnh hưởng sinh trưởng và làm giảm năng suất, chất lượng lá. Trái lại, việc bổ sung vật liệu hữu cơ và phân vi sinh có tác dụng cải thiện môi trường rễ, thúc đẩy độ dày lá, đường kính thân, diện tích lá và các chỉ tiêu sinh trưởng quan trọng. Bên cạnh đó, việc đảm bảo được bộ rễ cũng như phần gốc thân không bị ảnh hưởng bởi các vi sinh vật có hại tạo điều kiện tốt hơn cho cây thuốc lá về vấn đề kháng bệnh hại.
Điểm nổi trội thứ ba là mô hình hữu cơ hoặc hữu cơ kết hợp sinh học có thể nâng chất lượng nguyên liệu lá tốt hơn mô hình chỉ dùng phân hóa học. Trên cây thuốc lá, chất lượng không chỉ tính bằng sản lượng mà còn tính bằng tỷ lệ lá cấp tốt, mức cân đối đường - kali - đạm, độ chín sinh lý và khả năng hình thành hương vị nguyên liệu. Thông qua báo cáo mô hình của Thành Châu gần đây, các công thức có phân hữu cơ kết hợp tác nhân vi sinh hoặc dinh dưỡng tối ưu đã làm tăng năng suất và chất lượng lá so với công thức phân hóa học truyền thống. Lá cây có độ đồng đều, tán dày, đủ tuổi lá khi thu hoạch, giảm thiểu tình trạng bị chín sớm, chín ép khi canh tác.
Điểm nổi trội thứ tư là canh tác hữu cơ giúp giảm các mầm bệnh hại, giảm thiểu các bệnh liên quan đến virus trên cây thuốc lá như khảm lá, thối gốc. Đây là các loại bệnh phổ biến trên cây thuốc lá, đặc biệt trong các giai đoạn thười tiết xấu, mưa nhiều khiến cho nấm mốc và các vi sinh vật có hại sinh trưởng thuận lợi. Với việc sử dụng Chế phẩm sinh học Trichodermina và Phân bón hữu cơ vi sinh Thành Châu, các loại vi sinh vật hữu hiệu sẽ là khắc chế cứng đối với nấm mốc, mầm bệnh trong đất cũng như đảm bảo môi trường phát triển trong những môi trường khắc nghiệt như mưa dầm, hạn hán. Từ đó giảm thiếu tối đa tình trạng bệnh lý trên cây thuốc lá, đảm bảo chất lượng thành phẩm.
\
Hình ảnh: Bệnh khảm lá trên cây thuốc lá.
Việc sử dụng phân bón hữu cơ và chế phẩm sinh học trong canh tác cây thuốc lá không chỉ góp phần cải tạo đất, tăng độ tơi xốp và cân bằng hệ vi sinh vật có lợi, mà còn giúp cây sinh trưởng ổn định, bộ lá phát triển đồng đều, hạn chế áp lực sâu bệnh và nâng cao chất lượng nguyên liệu sau thu hoạch. Đây là hướng canh tác phù hợp với yêu cầu sản xuất nông nghiệp an toàn, bền vững và từng bước giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học truyền thống. Với các dòng phân bón và chế phẩm sinh học của Thành Châu, người trồng thuốc lá có thêm giải pháp thiết thực để chăm đất tốt hơn, nuôi cây khỏe hơn và hướng tới năng suất gắn với chất lượng. Lựa chọn sản phẩm Thành Châu chính là lựa chọn một quy trình canh tác hiệu quả, an toàn và bền vững cho cây thuốc lá hôm nay và lâu dài về sau.
